VIŠEGRADSKA RAZGLEDNICA

• Galerija - Višegradska razglednica

Nastanak i razvoj Višegrada

	[ kliknite sliku za veći prikaz ] Pogled sa brda "Grad"

I danas su vidljivi ostaci srednjovjekovnih zidina sa rekonstruisanom kulom u podnožju. Pretpostavlja se da je grad dobio ime po tome što se njegovo zaštićeno jezgro nalazilo gore visoko, iznad doline. Tako su tom, za te prilike velikom, naselju na visini dali ime Višegrad.
Zbog svog geografskog, strateškog i ekonomskog položaja Višegrad je imao burnu istoriju i bio je na meti brojnih osvajača. U vrijeme turske vladavine Višegrad postaje veoma važno tranzitno mjesto na glavnom karavanskom drumu Travnik- odnosno Dubrovnik- Beograd-Niš-Carigrad. Grad dobija značaj kada 1571. godine, veliki turski vezir Mehmed-paša Sokolović, koji je kao srpsko dijete u "danku u krvi" odveden u Carigrad i poturčen, gradi veliki kameni most sa jedanaest lukova, na do tada nepremostivoj Drini. Pored mosta se pravi i karavan-saraj u kome su se, poslije napornog puta, odmarali putnici i njihovi konji.

Kada je 1878. godine Austrougarska anektirala Bosnu i Hercegovinu i zamjenila tursku vlast, višegrad je imao oko 400 domaćinstava i 1.400 stanovnika. Stagnacija u razvoju trajala je tridesetak godina, do izgradnje uskotračne pruge Sarajevo-Višegrad.

Od te 1906. godine počinje se razvijati industrija i eksploatacija rudnih bogatstava. Iz okolnih šuma žičarama, od kojih je bila najpoznatija ona iz Bosanske Jagodine do Zaovina, eksploatiše se oblovina i prerađuje u pilanama i u tek osnovanoj fabrici "Varda". U Dobrunu se 1913. godine pravi fabrika za proizvodnju boja na bazi smole. U to vrijeme grad ima 560 domaćinstava i preko 3400 stanovnika.

Pisana stijena u Žlijebu

[ kliknite sliku za veći prikaz ] Pisana stijena u Žlijebu

U blizini sela Žlijeb, udaljenog 20 kilometara od Višegrada, nalazi se u narodu zvana "pisana stijena". Na okomitoj i glatkoj stijeni, petnaestak metara iznad zemlje, bijelom bojom su ispisani znakovi, među kojima su prepoznatljivi orlovi, konjanici sa kopljima i neka vrsta krstova, odnosno točkova.
Stručnjaci tvrde da je ovo jedna vrsta piktografskog, odnosno slikovnog pisma i da se nekoliko sličnih crteža nalazi na stijenama u kanjonu Drine.

Najstarije arheološko otkriće

U selu Sase kod Višegrada, neposredno uz korito Drine, u julu 1985. godine viši stručni saradnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu Milica Kosorić otkrila je praistorijsku nekropolu sa grobovima, u koju su umrli sahranjivani 600 do 800 godina prije nove ere. Zaključeno je da su kosti pronađene u nekropoli stare oko 2700 godina.

U grobnicama, koje su prekrivene ogromnim naslagama kamena u obliku kupe, pored kostura, pronađeni su i dobro očuvani ukrasni predmeti od gline. U jednoj grobnici, prečnika 12 metera, pronađeno je 6 grobova zanimljivih za naučna istraživanja.

MOST MEHMED -PAŠE SOKOLOVIĆA
ĆUPRIJA NA DRINI

Od svega što čovjek u životnom nagonu podiže i gradi, ništa nije u mojim očima bolje i vrednije od mostova.

Ivo Andrić

Na karavanskom putu od Dubrovnika i Travnika prema Beogradu, Nišu i Carigradu, u Višegradu, na rijeci Drini, Mehmed -paša Sokolović, koji je kao dijete u "danku u krvi" odveden u Carigrad, gdje je postao veliki vezir, naredi da se, kao njegova zadužbina izgradi "most kome ravna nema". Od 1571 do 1577. godine trajala je gradnja ćuprije na Drini, prelijepe građevine sa 11 lukova, ukupne dužine 179,44 metra, visine nad normalnim vodostajem rijeke 15,40 metara i širine kolovoza 6 metara.

	[ kliknite sliku za veći prikaz ] Stari most

Ćuprija je građena od kamena sedre, koji je dovožen iz majdana kod Višegradske banje. Na sredini mosta urađena je sofa na kojoj se mogu odmarati putnici namjernici, a preko puta nje podignuta je kamena ploča, na kojoj su arapskim dželi sulus pismom ispisani stihovi pjesnika Nihadija o tvorcu ove čudesne građevine.

Most je projektovao i gradio dvorski arhitekta i vrhovni graditelj u tadašnjoj Turskoj Kodža Mimar Sinan.

Projektant je imao dugoročnu viziju budućnosti ovog mosta, kome ni veliki povodanj, 1896. godine, kada je nabujala matica Drine i preko metar preplavila ćupriju, nije mogao naškoditi.

Neki od stubova mosta rušeni su u toku Prvog i Drugog svjetskog rata, a ćuprija je bila u opasnosti i kada su 12. aprila 1992. godine muslimanski ekstremisti ispustili dio vode iz akumulacionog jezera HE "Višegrad", a bujici je nedostajalo pola metra da zatvori lukove mosta.

Stubove ćuprije do koljena je potopila voda akumulacionog jezera Hidroelektrane "Bajina Bašta" 8. januara 1968. godine, a 25. novembra 1989. godine, na dva kilometra od ovog bisera na Drini, izgrađena je i druga, Hidroelektrana "Višegrad".

Ovaj most najbolje je opisao nobelovac Ivo Andrić u čuvenom romanu "Na Drini ćuprija".

Tekstovi preuzeti iz "Privredne razglednice" Višegrada

[ vrh strane ]